9 augustus 2026
Ziekenhuizen en medische instellingen produceren enorme hoeveelheden data: van medische beelden en patiëntendossiers tot bewakingsdata en laboratoriumresultaten. De storagebehoeften van een ziekenhuis zijn dan ook omvangrijk en veeleisend. Je hebt niet alleen veel opslagcapaciteit nodig, maar ook hoge beschikbaarheid, snelle toegang, strikte beveiliging en naleving van wet- en regelgeving. Kortom: de verkeerde keuze in opslaginfrastructuur heeft directe gevolgen voor patiëntveiligheid en bedrijfscontinuïteit.
Wanneer een radioloog moet wachten tot een MRI-scan is geladen, of een arts tijdens een spoedgeval geen toegang krijgt tot een patiëntendossier, is dat geen IT-probleem maar een zorgprobleem. Trage of overbelaste storagesystemen kosten tijd die zorgverleners niet hebben. De oplossing begint bij het in kaart brengen van welke data het meest tijdkritisch is, en vervolgens die data op snelle, lokale opslag te plaatsen die geoptimaliseerd is voor hoge IOPS en lage latency.
Veel ziekenhuizen werken met meerdere systemen die los van elkaar zijn gegroeid: een apart systeem voor PACS, een ander voor het EPD en weer een ander voor laboratoriumdata. Dat maakt het bijzonder lastig om te voldoen aan de AVG en de NEN 7510-norm, omdat je geen volledig overzicht hebt van waar patiëntgegevens staan en wie er toegang toe heeft. Een geconvergeerde opslagarchitectuur, waarbij data centraal wordt beheerd met duidelijke toegangscontroles en auditlogs, maakt compliance structureel beheersbaar.
Een middelgroot ziekenhuis produceert dagelijks meerdere terabytes aan data. Medische beelden zoals CT-scans, MRI’s en röntgenfoto’s zijn de grootste datavreters, maar ook bewakingsdata van patiënten, laboratoriumresultaten, EPD-mutaties en videobeelden dragen substantieel bij aan de totale datavolumes.
Een enkele CT-scan kan al snel honderden megabytes in beslag nemen. Vermenigvuldig dat met tientallen scans per dag, voeg daar realtime monitoringdata van IC-patiënten aan toe, en je begrijpt waarom de opslagbehoefte van een ziekenhuis jaar na jaar flink groeit. Grote academische ziekenhuizen met meerdere afdelingen en onderzoeksprogramma’s praten al snel over petabytes aan opgeslagen data.
Dit groeiende datavolume vraagt om een opslagstrategie die mee kan schalen. Dat betekent niet alleen voldoende capaciteit vandaag, maar ook een architectuur die zonder grote verbouwingen kan worden uitgebreid naarmate de hoeveelheid data toeneemt.
Een ziekenhuis heeft doorgaans drie typen storage nodig: snelle primaire opslag voor actieve patiëntdata en medische beelden, secundaire opslag voor minder frequent gebruikte data en archiefopslag voor langdurige bewaring van historische dossiers. De juiste mix hangt af van de werklasten en toegangsvereisten per afdeling.
Voor beeldvormingssystemen zoals PACS (Picture Archiving and Communication System) is all-flash- of hybride storage met hoge IOPS de standaard. Radiologen en specialisten moeten grote beeldbestanden snel kunnen openen zonder merkbare vertraging. Voor het elektronisch patiëntendossier (EPD) gelden vergelijkbare eisen: snelle leestijden en hoge beschikbaarheid.
Archiefdata, zoals oudere dossiers die wettelijk bewaard moeten blijven maar zelden actief worden geraadpleegd, kan op goedkopere opslag met hoge capaciteit staan. Denk aan high-density storageservers met grote SATA-schijven. De kunst is om data automatisch tussen opslaglagen te verplaatsen op basis van hoe recent of actief die data is, ook wel data-tiering genoemd.
Ziekenhuizen in Nederland moeten voldoen aan de AVG voor de bescherming van persoonsgegevens, de NEN 7510-norm voor informatiebeveiliging in de zorg en de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO), die een bewaartermijn van minimaal 20 jaar voor medische dossiers voorschrijft.
De NEN 7510 is specifiek ontwikkeld voor de zorgsector en schrijft voor hoe je omgaat met de vertrouwelijkheid, integriteit en beschikbaarheid van patiëntdata. Dat vertaalt zich concreet naar eisen rondom toegangscontrole, versleuteling, auditlogging en incidentbeheer. Een opslagomgeving die niet aan deze norm voldoet, brengt niet alleen juridische risico’s met zich mee, maar ook reputatieschade.
De bewaartermijn van 20 jaar voor medische dossiers betekent dat je opslagarchitectuur ook op de lange termijn betrouwbaar en toegankelijk moet zijn. Data mag niet verloren gaan door hardwarestoringen, softwaremigraties of verouderde opslagformaten. Redundantie en periodieke integriteitscontroles zijn daarom geen luxe maar een verplichting.
Uitval van opslagsystemen in een ziekenhuis kan direct levens in gevaar brengen. Als een arts tijdens een spoedoperatie geen toegang heeft tot medicatiegegevens of allergieën van een patiënt, heeft een technische storing onmiddellijk klinische gevolgen. Hoge beschikbaarheid is daarom geen nice-to-have maar een basisvereiste.
In de praktijk betekent hoge beschikbaarheid dat je opslagomgeving is gebouwd op redundantie: meerdere schijven in RAID-configuratie, redundante voedingen en bij voorkeur een failover-oplossing waarbij een tweede systeem automatisch overneemt bij uitval van het primaire systeem. Downtime van zelfs een paar minuten kan op een drukke afdeling al grote gevolgen hebben.
Ziekenhuizen streven doorgaans naar een uptime van 99,999 procent, ook wel “five nines” genoemd. Dat staat gelijk aan minder dan zes minuten gepland of ongepland onderhoud per jaar. Om dat te halen heb je niet alleen de juiste hardware nodig, maar ook een goed doordacht onderhoudsproces waarbij systemen kunnen worden bijgewerkt zonder dat de dienstverlening wordt onderbroken.
De juiste serverinfrastructuur voor een ziekenhuis kies je op basis van vier criteria: de vereiste verwerkingscapaciteit voor actieve werklasten, de opslagcapaciteit en schaalbaarheid voor groeiende datavolumes, de beschikbaarheidseisen van kritische systemen en de naleving van zorggerelateerde wet- en regelgeving.
Begin met een grondige inventarisatie van de werklasten. Een PACS-omgeving stelt andere eisen aan storage dan een EPD-applicatie of een onderzoeksdatabase. Koppel aan elke werklast de bijbehorende eisen voor IOPS, doorvoersnelheid, latency en capaciteit. Zo voorkom je dat je een systeem aanschaft dat op papier indrukwekkend klinkt, maar in de praktijk niet aansluit bij wat je afdelingen dagelijks nodig hebben.
Schaalbaarheid verdient bijzondere aandacht. Ziekenhuizen groeien, fuseren en nemen nieuwe technologieën in gebruik. Een infrastructuur die je nu aanschaft, moet over drie tot vijf jaar nog steeds aansluiten bij je behoeften, of in ieder geval uitbreidbaar zijn zonder dat je alles opnieuw moet opbouwen. Modulaire serverplatforms, waarbij je rekeneenheden en opslagcapaciteit onafhankelijk van elkaar kunt uitbreiden, geven je die flexibiliteit.
De grootste uitdagingen bij IT-beheer in ziekenhuizen zijn het beheren van sterk groeiende datavolumes, het voldoen aan strenge beveiligings- en privacyeisen, het garanderen van hoge beschikbaarheid van kritische systemen en het omgaan met verouderde legacy-infrastructuur die moeilijk te integreren is met moderne oplossingen.
Legacy-systemen zijn een hardnekkig probleem. Veel ziekenhuizen draaien nog op applicaties die tien of twintig jaar geleden zijn aangeschaft en niet ontworpen zijn voor de datavolumes of beveiligingseisen van vandaag. Die systemen vervangen is kostbaar en risicovol, maar eromheen werken kost steeds meer energie en geld. Een gefaseerde migratiestrategie, waarbij je kritische werklasten stap voor stap naar moderne infrastructuur verplaatst, is vaak de meest haalbare aanpak.
Daarnaast is het personeelsvraagstuk een reële uitdaging. IT-teams in ziekenhuizen zijn vaak klein en moeten tegelijkertijd dagelijkse beheertaken uitvoeren, beveiligingsincidenten afhandelen en strategische projecten begeleiden. Dat maakt het moeilijk om proactief te werken aan infrastructuurverbetering. Goede ondersteuning van je hardwareleverancier, inclusief snelle responstijden bij storingen en duidelijke escalatiepaden, maakt een merkbaar verschil in de dagelijkse werkdruk.
Bij NCS International begrijpen wij dat ziekenhuizen en medische instellingen andere eisen stellen aan hun IT-infrastructuur dan een gemiddeld bedrijf. Als grootste Supermicro-distributeur van Nederland leveren wij storageoplossingen die volledig op maat geconfigureerd zijn voor de specifieke behoeften van jouw instelling, van de juiste opslagcapaciteit en redundantie tot naleving van NEN 7510 en de AVG. Wil je weten welke infrastructuur het beste past bij jouw situatie? Neem contact met ons op en wij denken graag met je mee.
Ja, ziekenhuizen moeten aan beide voldoen, maar ze vullen elkaar aan in plaats van elkaar te overlappen. De AVG is een Europese verordening die de verwerking van persoonsgegevens regelt voor alle organisaties, terwijl NEN 7510 een sectorspecifieke Nederlandse norm is die concreet voorschrijft hoe informatiebeveiliging in de zorg moet worden ingericht. In de praktijk betekent dit dat een ziekenhuis zowel de privacyrechten van patiënten moet waarborgen (AVG) als aantoonbaar technische en organisatorische beveiligingsmaatregelen moet hebben getroffen (NEN 7510), zoals toegangscontrole, encryptie en auditlogging.
De sleutel is een gefaseerde aanpak waarbij je begint met de minst kritische werklasten en geleidelijk naar de meest kritische systemen toewerkt. Zorg voor een gedetailleerd migratieplan met duidelijke terugvalscenario’s, voer migraties bij voorkeur uit buiten piekuren en test elk gemigreerd systeem uitgebreid voordat je het live zet. Het is ook sterk aan te raden om de migratie te begeleiden door een leverancier met aantoonbare ervaring in de zorgsector, zodat specifieke eisen rondom beschikbaarheid en compliance geborgd blijven gedurende het hele traject.
Data-tiering is het automatisch verplaatsen van data tussen verschillende opslaglagen op basis van hoe recent of frequent die data wordt gebruikt. Nieuwe of actief gebruikte bestanden, zoals recente MRI-scans, staan op snelle all-flash opslag, terwijl oudere, zelden geraadpleegde dossiers automatisch worden verplaatst naar goedkopere high-capacity opslag. Voor een ziekenhuisomgeving stel je tiering-policies in op basis van zowel leeftijd als toegangsfrequentie van data, en zorg je dat archiefdata altijd nog opvraagbaar blijft binnen de wettelijk vereiste responstijd, ook al staat het op een langzamere opslaglaag.
Een effectieve bescherming tegen ransomware bestaat uit meerdere lagen: netwerksegmentatie om verspreiding te beperken, immutable backups waarbij opgeslagen data gedurende een bepaalde periode niet kan worden gewijzigd of verwijderd, en regelmatige hersteltest om te controleren of je daadwerkelijk kunt herstellen na een aanval. Daarnaast is het essentieel om toegangsrechten strikt te beheren volgens het principe van minimale rechten, zodat een gecompromitteerd account niet automatisch toegang heeft tot alle patiëntdata. Ziekenhuizen zijn een aantrekkelijk doelwit voor cybercriminelen juist omdat de druk om snel te herstellen groot is, wat een robuuste back-up- en herstelstrategie extra urgent maakt.
On-premises opslag biedt volledige controle over data, lagere latency voor tijdkritische toepassingen zoals PACS en maakt het eenvoudiger om te voldoen aan NEN 7510 en de AVG omdat je precies weet waar data staat. Cloudopslag biedt daarentegen meer flexibiliteit in schaalbaarheid en lagere initiële investeringskosten, maar brengt uitdagingen mee rondom dataresidencie, latency en afhankelijkheid van een internetverbinding. Veel ziekenhuizen kiezen voor een hybride aanpak: kritische en tijdgevoelige data blijft on-premises, terwijl archiefdata of minder gevoelige werklasten naar de cloud worden verplaatst.
Begin met een inventarisatie van de huidige datavolumes per systeem, zoals PACS, EPD en monitoringdata, en analyseer de groeisnelheid van de afgelopen twee tot drie jaar. Houd bij je prognose rekening met geplande uitbreidingen, zoals nieuwe afdelingen, fusies of de introductie van nieuwe diagnostische technologieën die extra data genereren. Een vuistregel die veel IT-teams in de zorg hanteren is een jaarlijkse datagroei van 20 tot 40 procent, maar een goede leverancier helpt je een nauwkeurige capaciteitsplanning te maken op basis van de specifieke werklasten van jouw instelling.
Vraag de leverancier aantoonbaar te maken dat hij ervaring heeft met zorginstellingen en bekend is met eisen rondom NEN 7510, AVG en de WGBO-bewaartermijnen. Informeer specifiek naar de garanties rondom beschikbaarheid en responstijden bij storingen, want in een ziekenhuisomgeving is snelle support geen luxe maar een noodzaak. Vraag ook naar de schaalbaarheid van de aangeboden oplossing, de mogelijkheid om systemen zonder downtime bij te werken en of de leverancier ondersteuning biedt bij de configuratie en eventuele migratie van bestaande infrastructuur.
Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.
Den Sliem 89
7141 JG Groenlo
The Netherlands
+31 544 470 000
info@ncs.nl
GPU-servers verwerken duizenden berekeningen parallel — ontdek wanneer ze onmisbaar zijn voor jouw organisatie.
Wat is een AI-server en wanneer heb je er een nodig? Ontdek de techniek, hardware en toepassingen.
